Herkese merhaba! Bu yazımızda “70 kg’lık bir koyundan ortalama kaç kilo et çıkar” hakkında bilinmesi gereken önemli noktaları ele alıyoruz.
70 kg’lık Bir Koyundan Ortalama Kaç Kilo Et Çıkar? Kuzu Kadar Merak, Koyun Kadar Hesap
Kurban Bayramı yaklaşınca, köyde, mahallede, aile WhatsApp gruplarında veya kahvaltı masasında mutlaka aynı hesap yapılır: “Bu koyun kaç kilo gelir?”, “Bundan ne kadar et çıkar?”, “Derisi ne olur?”, “Kemik çok mu çıkar?”
İnsan bazen farkında olmadan hayvanı matematik problemine çeviriyor. Ben de İzmir’de arkadaşlarla otururken bu tarz hesapların içine girildiğini çok gördüm. Bir arkadaşım geçenlerde ciddi ciddi telefonunun hesap makinesini açıp “70 kilo koyundan kaç kilo et çıkar?” diye hesap yapmaya başladı. Beş dakika sonra hepimiz sanki küçük bir kasap dükkânı işletiyormuşuz gibi yorum yapıyorduk.
“Abi bence yarısı kalır.”
“Yok ya, o kadar da değil.”
“Ben kemikleri de sayıyorum ama.”
İşte o noktada anladım ki koyunun kilosu konusu aslında sadece hayvancılık meselesi değil. Biraz ekonomi, biraz gelenek, biraz da bizim meşhur Türk usulü hesap kitap kültürümüz.
Peki gerçekten 70 kg’lık bir koyundan ortalama kaç kilo et çıkar? Bunun cevabı birkaç faktöre bağlı olsa da genel bir hesap yapmak mümkün.
70 kg’lık Bir Koyundan Ortalama Kaç Kilo Et Çıkar?
Öncelikle önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Koyunun canlı ağırlığı ile sofraya gelen et miktarı aynı şey değildir.
70 kilogramlık bir koyun, kesildiğinde bütün ağırlığını et olarak vermez. Çünkü bu ağırlığın içinde:
Kan,
İç organlar,
Deri,
Baş,
Ayaklar,
Kemikler,
Yağ dokuları
bulunur.
Genel olarak küçükbaş hayvanlarda canlı ağırlığın yaklaşık yüzde 40-50 civarında karkas ağırlığı elde edilir. Karkas, hayvanın kesildikten sonra derisi, iç organları ve bazı bölümleri ayrılmış halidir.
Yani 70 kilogramlık bir koyundan yaklaşık olarak:
28-35 kilogram civarında karkas elde edilebilir.
Kemik ve diğer kayıplar ayrıldıktan sonra gerçek yenilebilir et miktarı ise genellikle:
20-28 kilogram arasında değişebilir.
Tabii bu rakam koyunun ırkına, yaşına, beslenmesine ve yağ oranına göre farklılık gösterebilir.
Koyunun Kilosu Her Zaman Et Miktarını Göstermez
Burada insanların sık yaptığı bir hata var. Büyük koyun = çok fazla et gibi düşünüyoruz. Aslında durum biraz daha karmaşık.
Mesela 70 kilogramlık bir koyun düşünelim. Dışarıdan bakınca “Bu hayvan kesin 40 kilo et verir” diye tahmin edenler olabilir. Ben de eskiden markette büyük karpuzu görünce içi kesin tatlıdır diye düşünenlerdendim. Sonra eve getirip tatsız çıkınca hayatın her zaman dış görünüşe bakmadığını öğrendim.
Koyunda da benzer bir durum var.
İyi beslenmiş, kas yapısı güçlü bir koyun daha yüksek et verimi sağlayabilir. Ancak fazla yağlı veya yaşlı bir hayvanda ağırlığın önemli bölümü yağ ve kemikten gelebilir.
Canlı Ağırlık, Karkas ve Et Arasındaki Fark Nedir?
Bu kavramlar biraz karışabiliyor. Özellikle hayvancılıkla çok içli dışlı olmayan kişiler için koyunun kilosu ile mutfağa giren et miktarı arasında büyük fark vardır.
Canlı Ağırlık Nedir?
Canlı ağırlık, koyunun kesilmeden önce tartılan toplam kilosudur.
Örneğin:
70 kilogramlık koyun = canlı ağırlık
Bu rakam hayvanın bütün halidir.
Karkas Ağırlığı Nedir?
Kesim sonrası elde edilen ana gövde ağırlığıdır.
Diyelim ki 70 kilogramlık koyundan 32 kilogram karkas çıktı. Bu oldukça normal bir sonuç olabilir.
Kemiksiz Et Miktarı Nedir?
Karkasın içinde kemikler de bulunur. Kasap tarafından parçalandığında kemiksiz kullanılabilecek et miktarı ortaya çıkar.
Ortalama hesapla:
70 kg canlı koyun → 30-35 kg karkas → yaklaşık 20-25 kg temiz et
şeklinde düşünülebilir.
İzmir’de Bir Koyun Hesabı: Kahvaltıda Başlayan Büyük Tartışma
İzmir’de arkadaş ortamlarında bazen en basit konu bile uzun sohbetlere dönüşebiliyor. Bir gün çay içerken konu yine et fiyatlarına geldi. Bir arkadaşım:
“Ben 70 kiloluk koyun alsam bütün kış et derdim biter mi?”
dedi.
Hepimiz önce ciddi ciddi düşündük.
Benim iç ses:
“Sen daha dolaptaki yoğurdun son kullanma tarihini takip edemiyorsun, bütün kış et planı yapıyorsun.”
Ama tabii bunu söylemedim. Çünkü insan bazen kendi hayallerine bile saygı göstermeli.
Sonra hesap yapmaya başladık. 70 kilogram koyundan yaklaşık 25 kilogram civarı temiz et çıkabileceğini konuşunca arkadaşım biraz şaşırdı.
“Yani aslında koyunun yarısından fazlası sofraya gelmiyor mu?”
Evet, çünkü hayvan sadece etten oluşmuyor. Biz bazen markette paketlenmiş eti görünce arkasındaki süreci unutuyoruz.
Et Verimini Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Her 70 kilogramlık koyun aynı miktarda et vermez. Bunun birkaç temel sebebi vardır.
Koyunun Irkı
Bazı koyun ırkları et verimi açısından daha avantajlıdır. Etçi özellikleri güçlü olan ırklar daha yüksek kas oranına sahip olabilir.
Türkiye’de farklı bölgelerde farklı koyun ırkları yetiştirilir. Ege’den Doğu Anadolu’ya kadar her bölgenin hayvancılık alışkanlığı farklıdır.
Yaş Faktörü
Genç hayvanlarda et yapısı genellikle daha kaliteli olur. Çok yaşlı koyunlarda ise et sertleşebilir ve verim farklılık gösterebilir.
Beslenme Durumu
İyi beslenen, düzenli yem alan ve sağlıklı büyüyen koyunların et oranı daha yüksek olabilir.
Aslında bu biraz insanlara da benziyor. Düzenli spor yapan biriyle bütün gün koltukta oturan kişinin vücut yapısı aynı olmadığı gibi, hayvanlarda da bakım büyük fark yaratır.
70 Kiloluk Koyundan Çıkan Et Nasıl Değerlendirilir?
Yaklaşık 20-25 kilogram temiz et çıktığını düşünelim.
Bu et farklı bölümlere ayrılır:
Pirzola,
Kuşbaşı,
Kıyma,
Haşlamalık parçalar,
Kemikli yemeklik bölümler.
Türk mutfağında koyun eti özellikle geleneksel yemeklerde önemli bir yere sahiptir. İzmir’de de özellikle tandır, güveç ve çeşitli et yemeklerinde koyun eti seven çok kişi vardır.
Bir koyundan çıkan et sadece kilogram hesabı değildir. Bazen bir aile yemeği, bayram sofrası veya yıllardır devam eden bir gelenek anlamına gelir.
İnsanlar Neden Koyunun Et Verimini Bu Kadar Merak Ediyor?
Bunun birkaç nedeni var.
Birincisi ekonomik tarafı. Et fiyatlarının arttığı dönemlerde insanlar aldıkları hayvanın karşılığını hesaplamak istiyor.
İkincisi ise eski bir alışkanlık. Anadolu’da hayvancılık sadece ticaret değildir. İnsanlar hayvanın büyümesini, kilosunu, verimini yıllardır takip eder.
Dedelerimizin zamanında da aynı sohbetler yapılırdı:
“Bu koç kaç okka gelir?”
Bugün sadece ölçü birimleri değişti. Hesap merakı aynı kaldı.
Sonuç: 70 Kiloluk Koyundan Ne Kadar Et Beklenmeli?
Genel bir değerlendirme yapmak gerekirse, 70 kg’lık bir koyundan ortalama 20-28 kilogram arasında yenilebilir et çıkması beklenebilir. Ancak bu kesin bir rakam değildir. Koyunun cinsi, yaşı, yağ oranı ve bakım şartları sonucu değiştirebilir.
Yani 70 kilogramlık bir koyun gördüğümüzde “Bunun tamamı et” diye düşünmemek gerekir. O ağırlığın içinde doğanın bize sunduğu bütün bir canlı var.
Belki de en güzel tarafı şu: Biz bazen sadece sofraya gelen birkaç kilogram eti görüyoruz ama arkasında aylarca süren bakım, emek ve büyük bir üretim süreci bulunuyor.
Kısacası koyun hesabı sadece matematik değildir. Biraz ekonomi, biraz kültür, biraz da bizim bitmeyen “Acaba bundan ne çıkar?” merakımızdır. Ve kabul edelim, Türk insanının hesap makinesi açıp et hesabı yapma konusunda özel bir yeteneği var. Bir koyunun kilosunu konuşurken bile sohbeti beş dakika içinde memleket meselelerine bağlayabiliyoruz. Bu da ayrı bir yetenek.
Aresreklam ekibi olarak “70 kg’lık bir koyundan ortalama kaç kilo et çıkar” konusunu sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyduk. Sağlıklı ve mutlu günler!
Tavsiye Ettiğimiz İçerik: 5.0 büyüklüğündeki bir deprem büyük mü ?