Anemi Hangi Test ile Anlaşılır?
“Anemi, Bu Ne Demek? Sen Nedir Bunu Yani?”
Evet, hepimizin hayatında “anemi” diye bir şey mutlaka olmuştur ama kabul edelim, pek çoğumuz bu terimi doktorlardan duyduğumuzda, biraz yabancı bir kelime gibi düşünüyoruz. Hani birinin sana “anemi” dese, aniden aklından geçiren ilk şey nedir? “Ne lan bu, yeni moda bir hastalık mı? Anemi mi? Peki, bu internetten alınan vitamin hapları ile geçer mi?” gibi bin bir soru!
Ama gelin görün ki, anemi aslında oldukça yaygın bir durum ve “eee, bir testle anlaşılır mı?” diye soracak olursanız, cevabım: Evet! Hem de kolayca.
İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, sosyal hayatın her köşesini keşfetmiş, fakat bir yandan içsel olarak hayatı kafasında 5000 kez döndüren biri olarak, her şeyi böyle hemen çözmek istiyorum. Bu yüzden, aneminin de bir testle anlaşılabileceğini öğrenmek beni rahatlatmıştı.
Peki, bu test neymiş? Hadi bir bakalım!
Anemi Nedir? (Bunu Bir Sır Gibi Saklamayın)
İlk önce, herkesin kafasında bu “anemi” kelimesi hakkında bir temizlik yapalım. Anemi, basitçe, vücudun ihtiyaç duyduğu kırmızı kan hücrelerini ya da hemoglobini yeterince üretmemesi durumudur. Aslında bizim “normal” işleyen vücuda “yetersizlik” yaşayan bir durum. Kısacası: Vücut kan kaybı ya da besin eksikliği yüzünden yeterli oksijen taşımakta zorlanıyor. Şimdi, kafamızda bir resim canlansın diye, hani şu “hasta” gibi gezdiğimiz zamanlar var ya, işte o zamanlarda kanımızda eksiklik oluyor!
Evet, bana bir gün doktor “kan değerlerin düşmüş” dediğinde, ilk olarak “Ya acaba bunun sebebi sürekli hamburger mi?” diye düşündüm. Ama sonrasında fark ettim ki anemi, yalnızca yetersiz beslenme ya da kansızlıkla ilgili değil. Ayrıca genetik faktörler ve diğer sağlık problemleri de bu durumu tetikleyebilir.
Ama sorumuz şu: Anemiyi nasıl anlarız? Şimdi buraya odaklanalım.
Anemi Hangi Test ile Anlaşılır?
Hadi, bu soruyu bilimsel olarak ve pratik bir şekilde ele alalım. Anemi, çoğunlukla “kan testi” ile anlaşılır. Evet, başımıza gelen her sağlık sıkıntısının çözümü kan testinde saklı! Ama merak etmeyin, bu yazıyı okurken “Kan tahlili de ne ya, içim bitti!” demeyeceksiniz, çünkü ben size bu süreci gayet eğlenceli anlatacağım.
İlk olarak, bu testin adı Hemogram (Kan sayımı). Evet, aslında hepimizin biyo-testlerin de sayılı ama göz ardı ettiği testlerden biri! Hemogram, kanınızdaki tüm önemli bileşenleri ölçen ve doktorun “Evet, bu kişi sağlıklı!” demesine yardımcı olan bir testtir.
Hemogram Testi: Anemiye Giden Yol
Hemogram testi, kanınızdaki aşağıdaki şeyleri ölçer:
Kırmızı kan hücreleri: Vücudunuzda oksijen taşıyan “kırmızı süper kahramanlar”!
Hemoglobin: Kanın, oksijeni taşıma kapasitesini gösterir. Eksikse, oksijen taşımada sorun var demektir!
Hematokrit: Kanda bulunan kırmızı kan hücrelerinin toplam hacmini gösterir.
Beyaz kan hücreleri: Vücudunuzun savaşçısı! Ama o savaşçıları pek görmek istemeyiz, değil mi?
Plateletler (Trombositler): Kanın pıhtılaşmasını sağlayan minik savaşçılar.
Eğer bu testlerde bazı değerler normalden düşükse, anemi olma ihtimaliniz yüksektir. Ama kesin bir sonuç almak için doktorunuz sizinle daha detaylı konuşacaktır. “Test yaptım, kesin anemi var mı?” diye endişelenmeyin, daha fazlası var!
“Ama Testi Nerede Yapacağım?”
Her şeyin kolay olduğu bir dünyada, testler de tabii ki bir parmak şıklatmayla yapılır. Ama işte İzmir’de yaşıyorsanız, bu işin geyiği de cabası! Mesela, gittiğiniz laboratuvarlar şunları söylüyor:
Laboratuvar Görevlisi: “Buyurun, testinizi yapalım.”
Ben: “Hadi ya, ama anemi testi? Kanımı alacak mısınız?”
Laboratuvar Görevlisi: “Evet, kan alacağız ama testin içinde ‘anemi’ de var.”
Ben: “Ooo, ‘bütün vücudu tarayalım’ testine döndü mü şimdi?”
Evet, genellikle bu tür laboratuvarlar kan tahlilini detaylı yaparlar ve eğer anemi varsa, test sonuçları zaten kendiliğinden belirir. Bazen düşük demir, bazen de B12 eksikliği çıkabilir. Doktor size daha sonra hangi takviyeleri almanız gerektiğini söyleyecektir.
Anemi Testi Sonuçları Nasıl Okunur?
Açıkçası, bir insanın test sonuçlarına bakmasıyla ilgili en büyük kabus, “Aman Tanrım, bu sayılar ne anlama geliyor?” sorusudur. Bunu defalarca yaşadım. Mesela test sonucum elime geçti, bakıyorum “hemoglobin değeri: 11.2”, biraz daha bakıyorum, “normal aralık: 13-17”. Hımm, demek ki bu değer biraz düşük. Panik yapmıyorum, hemen Google’a yöneliyorum ve “11.2 hemoglobin değeri ne anlama gelir?” diye araştırıyorum. Çoğu zaman, böyle bir durumda Google amca biraz fazla bilgi verir ve işin içinden çıkamayacağınız kadar karmaşık olur. O yüzden uzman bir doktora danışmak çok daha mantıklı!
Sonuç: “Bunun Adı Anemi!”
Evet, testin sonuçları bu kadar basit. Ama en önemlisi: Kendinizi fazla üzmeyin. Eğer anemi varsa, tedavi edilebilir. Demir takviyesi almanız gerekebilir, beslenmenizi düzeltmeniz gerekebilir veya biraz dinlenmeniz gerekebilir. Ama önemli olan, testin ne olduğunu anlamanız ve doğru adımları atmanız. Her şeyin çözümü bir testle başlar.
Anemiye Dair Kapanış
Hadi, biraz rahatlayalım. Anemi testi gerçekten de önemli bir şey ama şunu unutmayın: Bazen hepimiz yoruluyoruz. Ama buna, bir testle bile olsa çözüm bulabiliriz. Bu yazıyı okuduktan sonra anemiyle ilgili bildiğiniz tüm ön yargıları yıkmış olabilirsiniz. Testin yapılması, doğru sonuçları almanız ve ardından yaşam tarzınızda ufak değişiklikler yapmanız… İşte size sağlıklı bir yaşamın ilk adımı!
Sizde de bir gün kan testi yapılacaksa, bunun anemi testi olduğu unutmayın! Ama panik yapmayın. Çünkü sağlıklı bir şekilde ilerlemek, bazen küçük testlerle başlar.